opzettelijk, bewust en onbewust
📖 Jesaja 1:18 “Al waren uw zonden als scharlaken, zij zullen wit worden als sneeuw.”
In het oude testament kon iemand die opzettelijk een zonde had gedaan niet gered worden. Daar was geen offer voor, hoe is het in het nieuwe testament?
📜 1. Oude Testament: geen offer voor opzettelijke zonde?
In het OT vinden we inderdaad dat de ceremoniële offers bedoeld waren voor onopzettelijke of uit onwetendheid begane zonden:
“Wanneer iemand zondigt per vergissing…” (Lev. 4; Num. 15:22–29)Maar vervolgens staat er in Numeri 15:30–31:
“Maar iemand die iets opzettelijk doet… die smaadt de HEERE; die persoon zal uitgeroeid worden.”Met andere woorden:
-
De offers dekten niet de opzettelijke rebellie.
-
Opzettelijke hoogmoedige zonde viel buiten het ceremoniele systeem.
Let op: Dit betekent niet dat heeft God nooit vergeven, maar dat de ceremoniële offerdienst geen voorziening had voor opzettelijke rebellie. Vergeving kon nog steeds bestaan door Gods barmhartigheid (denk aan David na zijn opzettelijke zonde met Bathséba), maar buiten het offersysteem, via boete en berouw (Psalm 51).
✝️ 2. Nieuwe Testament: Is er vergeving voor opzettelijke zonde?
Hier is het antwoord ja, maar niet goedkoop.
Het NT opent een weg tot vergeving voor alle zonden, inclusief opzettelijke, mits:
-
echte bekering (metanoia)
-
berouw
-
omkeer
Voorbeelden:
-
Paulus vervolgde opzettelijk christenen → werd vergeven (1 Tim. 1:13–16)
-
Petrus verloochende Jezus bewust → werd vergeven (Joh. 21)
Het NT stelt dat het offer van Christus volledig en toereikend is:
“Het bloed van Jezus reinigt ons van alle zonde.” (1 Joh. 1:7)Maar het maakt ook duidelijk dat volharden in opzettelijke rebellie zonder berouw tot verharding en oordeel leidt:
“Want als wij opzettelijk zondigen nadat wij de kennis van de waarheid ontvangen hebben, blijft er geen slachtoffer meer over voor de zonden.” (Hebreeën 10:26)Dus:
-
Opzettelijke zonde met berouw → vergeving mogelijk
-
Opzettelijke zonde zonder berouw → geen vergeving
🌾 3. Waarom het verschil tussen de verbonden?
Het Oude Verbond was:
-
schaduwdienst
-
tijdelijk
-
typologisch
-
zonder kracht om het hart te veranderen
Het Nieuwe Verbond is:
-
gebaseerd op Christus’ volmaakte offer
-
gericht op hart-transformatie
-
geeft de Heilige Geest om te gehoorzamen
Jeremia 31:31–33 wordt in Hebreeën herhaald:
“Ik zal Mijn wet in hun hart schrijven.”Dat is het fundamentele verschil:
-
geen dierlijk offer kon opzet opvangen
-
Christus’ offer kan dat wél, omdat het het hart aanpakt
🧩 4. Praktisch theologisch samengevat
O.T.
-
Onopzettelijke zonden → offer
-
Opzettelijke zonden → geen offer in het systeem, alleen Gods genade bij berouw
N.T.
-
Christus’ offer dekt alle soorten zonde
-
Voorwaarde: bekering en geloof
🌱 Pastorale toepassing
Het risico is tweeledig:
(1) Wettisch:
“Ik heb opzettelijk gezondigd → geen hoop.”→ Dit miskent Christus.
(2) Losbandig:
“Ik kan opzettelijk zondigen → Jezus vergeeft toch wel.”→ Dit miskent bekering en heiliging.
De gezonde weg:
“Zonde is ernstig, maar Gods genade is groter bij berouw.”🙏 Conclusie
In het Oude Testament bood de ceremonie geen offer voor opzettelijke zonde, maar God kon nog steeds vergeven bij waar berouw.
In het Nieuwe Testament is er vergeving voor elke zonde, inclusief opzettelijke, als er bekering is — want Christus’ offer is volmaakt.
Maar wie in bewuste, opzettelijke zonde volhardt zonder bekering, staat buiten het verlossingswerk (Hebr. 10:26).
📖 CATECHESE — Vraag & Antwoord
1. Vraag:
Wat leert Ellen White over opzettelijke zonde en vergeving?
Antwoord:
Ellen White erkent dat opzettelijke zonde zeer ernstig is, omdat zij het hart verhardt en het geweten verduistert. Toch leert zij tegelijk dat God vergeving schenkt aan elke zondaar die echt berouw heeft, zelfs wanneer de zonde bewust was.
Ze schrijft o.a.:
-
“Er is geen zonde te groot dat Hij niet kan vergeven.” (DA / Wens der Eeuwen, hfst. 62)
-
“Oprechtheid van berouw en geloof opent de deur tot vergeving.”
Bij haar vind je twee lijnen:
(A) Ernst van opzettelijke zonde:
-
Opzettelijke zonde kan leiden tot verharding
-
Verharding kan leiden tot onvergeeflijkheid — niet omdat God niet wil vergeven, maar omdat de mens niet meer wil terugkeren.
(B) Hoop voor de berouwvolle zondaar:
-
De ernst van berouw is bepalend, niet de soort zonde
-
Christus’ offer is voldoende voor alle gevallen, mits het hart buigt
2. Vraag:
Hoe verbindt Ellen White dit met het Oude en Nieuwe Testament?
Antwoord:
Ellen White legt uit dat:
-
het Oude Verbond de grenzen van het ceremoniële systeem toonde (offers voor onopzettelijke zonde)
-
het Nieuwe Verbond de volheid van genade openbaart in Christus
Zij schrijft dat het bloed van dieren niet kon reinigen van opzettelijke zonde, maar:
“Het bloed van Christus reinigt werkelijk het hart van schuld.”(DA / Wens der Eeuwen)
Dus bij haar is het Nieuwe Verbond dieper, omdat het het hart verandert en schuld uitwist, niet enkel ritueel bedekt.
3. Vraag:
Is de overspelige vrouw (Joh. 8) een voorbeeld dat past bij opzettelijke zonde?
Antwoord:
Ja — zij is precies zo’n voorbeeld.
Waarom?
-
Overspel is geen vergissing, maar een opzettelijke daad
-
Volgens de Tora stond er de doodstraf op (Lev. 20:10)
-
Er bestond geen ceremoniële verzoeningsoffer voor overspel
Dus onder het Oude Verbond zou haar zaak hopeloos lijken.
Maar Jezus doet drie dingen:
1. Hij veroordeelt de aanklagers
“Laat hij die zonder zonde is…”2. Hij schenkt genade
“Ik veroordeel u niet.”3. Hij eist verandering
“Ga heen en zondig niet meer.”Ellen White schrijft over deze scène:
“Haar hart werd verbroken en zij besefte haar schuld. Zijn vergeving bracht haar tot nieuw leven.”(Wens der Eeuwen, hfst. 50)
Let op de volgorde bij Ellen White:
Schuld → Berouw → Vergeving → Heiliging
Dus:
-
Opzettelijke zonde betekent niet automatisch verwerping
-
Maar geen vergeving zonder omkeer
4. Vraag:
Wat leert dit over opzettelijke zonde in het Nieuwe Testament?
Antwoord:
De casus van Joh. 8 laat zien dat:
-
het Nieuwe Verbond meer biedt dan ritueel verzoenen
-
Genade is reëel, maar niet goedkoop
Ellen White verheldert dit zo:
“Christus veroordeelt de zonde, maar niet de zondaar.”Dit betekent in catechese-taal:
-
De zonde moet (af)sterven
-
De zondaar moet gered worden
5. Vraag:
Wat is volgens Ellen White het gevaar van volhardende opzettelijke zonde?
Antwoord:
Het grootste gevaar is verharding van het hart.
Ellen White zegt dat sommigen komen tot het punt waar:
“de Heilige Geest niet langer kan spreken tot het hart.”Dat is wat de Bijbel noemt:
-
zonde tegen de Heilige Geest
-
volhardende rebellie
-
bewuste weerstand
Dit is in lijn met Hebreeën 10:26:
“Als wij opzettelijk blijven zondigen…”Niet “één keer moedwillig zondigen”, maar:
-
blijven
-
volharden
-
zonder berouw
6. Vraag:
Dus kan iemand met opzettelijke zonde gered worden?
Antwoord:
Ja, mits:
-
waar berouw
-
belijdenis
-
omkeer
-
geloof
Ellen White schrijft:
“Waar berouw is, daar is vergeving. Christus verwerpt niemand die tot Hem komt.”Maar:
-
Geen berouw → geen vergeving
-
Volharding in rebellie → verharding
🧩 Samenvatting in 4 punten
-
OT offers konden opzettelijke zonde niet bedekken→ maar God kon vergeven op basis van berouw (David)
-
NT biedt vergeving voor alle zonden, inclusief opzettelijke→ via Christus’ bloed
-
De overspelige vrouw bewijst dat opzettelijke zonde vergeven wordt→ bij berouw en omkeer
-
Ellen White leert:
“Geen zonde is te groot om vergeven te worden, tenzij men weigert berouw te hebben.”
🙏 Reflectievraag (zoals je gewend bent):
-
Durf ik mijn bewuste zonden bij naam te belijden aan Christus?
-
Ben ik bereid ze te verlaten in Zijn kracht?
Reacties
Een reactie posten